Жаңғыру ұғымының қысқаша сипаттамасы | Статья в журнале «Молодой ученый»

Отправьте статью сегодня! Журнал выйдет 1 июня, печатный экземпляр отправим 5 июня.

Опубликовать статью в журнале

Автор:

Рубрика: Спецвыпуск

Опубликовано в Молодой учёный №15 (253) апрель 2019 г.

Дата публикации: 17.04.2019

Статья просмотрена: 3 раза

Библиографическое описание:

Насимов М. О. Жаңғыру ұғымының қысқаша сипаттамасы // Молодой ученый. — 2019. — №15.1. — С. 11-12. — URL https://moluch.ru/archive/253/58203/ (дата обращения: 20.05.2019).



Ғылыми түсініктерде жаңғыру дәстүрлі аграрлық қоғамнан заманауи индустриалды қоғамға көшудің тарихи үдерісі ретінде айтылады. Ол жалпы қоғамдық жүйені жетілдіруге бағытталған технологиялық, экономикалық, әлеуметтік, мәдени, саяси өзгерістердің жиынтығы болып табылады. Қоғамның жаңғыруы оның индустрияландырылуымен, ал қоғамның қалыптасу тарихы өндірістің пайда болуымен тығыз байланысты. Польшалық әлеуметтенуші П. Штомпка берілген ұғымның төмендегідей мағынасын көрсетеді. Оның пікіріне сәйкес, бірінші, жалпы мағынада жаңғыру — бұл қоғам ілгері жылжу барысындағы барлық үдемелі әлеуметтік өзгерістердің синонимі болып табылады. Екінші мағынада «жаңғыру» термині артта қалған немесе нашар дамыған қоғамға қатысты болады және бір тарихи уақытта, бірыңғай жаһандық қоғамда өмір сүретін дамыған елдерді озуға бағытталған күш-жігерін көрсетеді. Басқаша айтқанда, бұл ахуалда «жаңғыру» ұғымы перифириядан заманауи қоғамның орталығына қозғалысты сипаттайды.

Жаңғыру өзінің жалпы сипаттамасында дәстүрлі қоғамның үдемелі, индустриялы дамушыға айналып, қоғамдық-тарихи үрдісімен сипатталады. Мамандардың мойындауынша, жаңғыру ұғымының түсіндірмесі нақты емес, оның мазмұнын түсіндіруде екі ұштылық бар. Бірақ, басқа терминдермен салыстырғанда қолдану ыңғайлы болып табылады [1]. С. И. Ожеговтың «Орыс тілінің сөздігінде» «жаңғырту» ұғымына сипаттама ұсынылады: «1. Өзгертуді енгізу, заманауи талаптарға сай жасау. 2. Көнені кескіндеу арқылы заманауи сипат беру» [2].

«Қазақ әдеби тілінің сөздігінде» мынадай түсініктеме беріледі: «Өзгеріс, алмасу, жандану. Жаңғыр етістігінің қимыл атауы; жаңару, толығу, жаңамен алмасу» [3]. «Қысқаша саяси сөздік» бойынша: «жаңару, жаңа, замануи талаптарға сай өзгеру» [4]. Танымал неміс ғалымы Ю. Хабермас жаңғыру түсінігін кумулятивті және үдерістерді өзара күшейтіп отыратын тұтас тізбек ретінде санайды [5].

Бүгінгі кезеңде жаңғыру материалды және рухани өмірді бірлікте қамтуы тиіс. Сәйкесінше, жаңғыру — бұл әлеуметтік-мәдени ерекше құбылыс, оның негізінде адамның дүниені сезінуі мен дүниетанымы, қоршаған ортаны түсінуі мен мұндағы оның орны, мінез-құлықты ынталандыру мен стилі, құндылық бағдары мен мәдени артықшылық жүйесінің игерілуі, өмірдің қоғамдық, оның ішінде саяси түрі, құқықтар мен міндеттердің айқындалған жүйесі жатыр [6].

Әдебиет:

1. Матвеенко Ю. И. Модернизация: теория и современность // Известия Тульского государственного университета. Гуманитарные науки. — 2012. — № 1–1. — С. 154.

2. Ожегов С. И. Словарь русского языка. — М., 2000. — С. 295.

3. Қазақ әдеби тілінің сөздігі. Он бес томдық. — Т. 6. / Құраст. Ж. Қоңыратбаева, Ғ. Қалиев, Қ. Есенова және т. б. — А.: Арыс, 2007. — 37 б.

4. Краткий политический словарь / Составление и общая редакция Л. А. Оникова, Н. В. Шишлина. — 4-е издание. — М.: Политиздат, 1987. — С. 270.

5. Хабермас Ю. Философский дискурс о модерне. — М.: Весь мир, 2003. — С. 8.

6. Паридинова Б. Ж. Рухани жаңғыру ұғымының ғылыми түсініктері // «Қазақ халқының ұлттық дәстүрі мен мәдениетінің қалыптасуының рухани және тарихи негіздері» атты республикалық ғылыми конференция материалдарының жинағы. — Ақтөбе, 2018. — 113–115 бб.

Основные термины (генерируются автоматически): мена.


Похожие статьи

Нормативное регулирование и учет внешнеторговых бартерных...

Статья 567. Договор мены. 1. По договору мены каждая из сторон обязуется передать в собственность другой стороны один товар в обмен на другой.

Поэма «О свойствах трав» как источник по истории медицины

О создателе поэмы, Одо из Мена (Мен-на-Луаре, Magdunum) известно крайне мало.

В 1976 году в том же издательстве появилась на свет книга «Одо из Мена “О свойствах трав”», с...

Правовое обеспечение политической деятельности президента...

Победа Ли Мен Бака на президентских выборах оказалась весьма внушительной.

Ли Мен Бак стал первым в истории Кореи главой государства из делового мира.

Болашақ мамандарды даярлаудағы сындарлы сабақты...

оса, мена. Бәсеке мен бәсекеге қабілеттілік ұғымдарының экономикалық... Адам Смит бәсекелестік – мінез-құлықтық санат, жеке сатушылар мен сатып алушылар.

Конфуций мен әл-Фарабидің рухани мұрасы | Статья в журнале...

Конфуций – Кун – Фу – цзы (« Кун Ұстаз ») – біздің дәуірімізге дейінгі 551 – 479 жылдары өмір сүрген, көне Қытай философиясының ең көрнекті өкілі...

оса, мена.

оса, мена. Бәсеке мен бәсекеге қабілеттілік ұғымдарының экономикалық... Адам Смит бәсекелестік – мінез-құлықтық санат, жеке сатушылар мен сатып алушылар.

Заманауи әдіс-тәсілдер арқылы оқушы шығармашылығын дамыту

«Мен еш уақытта өз оқушыларыма. Ешнәрсе үйретпеймін, Тек қана олардың оқуы үшін. Жағдай жасаймын». Альберт Эйнштейн. «Ұстаздың биігі ойлана қарасаң биіктей береді, үңіле қарасаң...

Ағылшын мақалдары мен олардың қазақ, орыс тілдеріндегі...

«Әрбіреудің тілін, өнерін білген кісі соныменен бірдейлік дағдысына кіреді» деген ұлы ақын Абай атамыздың сөзінен бастайық. Біздің планетада әр түрлі халықтар тұрады.

Білім саласы: кеше және бүгін | Статья в журнале «Молодой ученый»

Основные термины (генерируются автоматически): мена, оса.

оса, бола, мена. Похожие статьи. Операционные системы мобильных мультимедиа устройств для...

Мектепте интербелсенді оқытудың формалары мен әдістері

Интербелсенді оқыту – білім беру үдерісіне қатысушылардың өзара әрекетінің диалогтық формасына негізделген таным тәсілі.

Похожие статьи

Нормативное регулирование и учет внешнеторговых бартерных...

Статья 567. Договор мены. 1. По договору мены каждая из сторон обязуется передать в собственность другой стороны один товар в обмен на другой.

Поэма «О свойствах трав» как источник по истории медицины

О создателе поэмы, Одо из Мена (Мен-на-Луаре, Magdunum) известно крайне мало.

В 1976 году в том же издательстве появилась на свет книга «Одо из Мена “О свойствах трав”», с...

Правовое обеспечение политической деятельности президента...

Победа Ли Мен Бака на президентских выборах оказалась весьма внушительной.

Ли Мен Бак стал первым в истории Кореи главой государства из делового мира.

Болашақ мамандарды даярлаудағы сындарлы сабақты...

оса, мена. Бәсеке мен бәсекеге қабілеттілік ұғымдарының экономикалық... Адам Смит бәсекелестік – мінез-құлықтық санат, жеке сатушылар мен сатып алушылар.

Конфуций мен әл-Фарабидің рухани мұрасы | Статья в журнале...

Конфуций – Кун – Фу – цзы (« Кун Ұстаз ») – біздің дәуірімізге дейінгі 551 – 479 жылдары өмір сүрген, көне Қытай философиясының ең көрнекті өкілі...

оса, мена.

оса, мена. Бәсеке мен бәсекеге қабілеттілік ұғымдарының экономикалық... Адам Смит бәсекелестік – мінез-құлықтық санат, жеке сатушылар мен сатып алушылар.

Заманауи әдіс-тәсілдер арқылы оқушы шығармашылығын дамыту

«Мен еш уақытта өз оқушыларыма. Ешнәрсе үйретпеймін, Тек қана олардың оқуы үшін. Жағдай жасаймын». Альберт Эйнштейн. «Ұстаздың биігі ойлана қарасаң биіктей береді, үңіле қарасаң...

Ағылшын мақалдары мен олардың қазақ, орыс тілдеріндегі...

«Әрбіреудің тілін, өнерін білген кісі соныменен бірдейлік дағдысына кіреді» деген ұлы ақын Абай атамыздың сөзінен бастайық. Біздің планетада әр түрлі халықтар тұрады.

Білім саласы: кеше және бүгін | Статья в журнале «Молодой ученый»

Основные термины (генерируются автоматически): мена, оса.

оса, бола, мена. Похожие статьи. Операционные системы мобильных мультимедиа устройств для...

Мектепте интербелсенді оқытудың формалары мен әдістері

Интербелсенді оқыту – білім беру үдерісіне қатысушылардың өзара әрекетінің диалогтық формасына негізделген таным тәсілі.

Задать вопрос