Заңсыз кірістерді заңдастыруды тергеудің негізгі бағыттары | Статья в журнале «Молодой ученый»

Отправьте статью сегодня! Журнал выйдет 18 июля, печатный экземпляр отправим 22 июля.

Опубликовать статью в журнале

Авторы: , ,

Рубрика: Молодой ученый Қазақстан

Опубликовано в Молодой учёный №21 (311) май 2020 г.

Дата публикации: 24.05.2020

Статья просмотрена: 4 раза

Библиографическое описание:

Сарсенбеков, Нурсултан Жумабекулы. Заңсыз кірістерді заңдастыруды тергеудің негізгі бағыттары / Нурсултан Жумабекулы Сарсенбеков, М. М. Кожухова, Д. Г. Шорманбаева. — Текст : непосредственный // Молодой ученый. — 2020. — № 21 (311). — С. 786-787. — URL: https://moluch.ru/archive/311/70644/ (дата обращения: 09.07.2020).



Бұл мақалада Заңсыз жолмен келген ақшалай қаражаттарды немесе басқа мүлікті заңдастыруды тергеу бойынша жаңа шараларды жетілдіруге және әзірлеуге арналған негізгі бағыттары туралы қарастыралады.

Түйін сөздер: тергеу, заңсыз табыс, заңдастыру, ақшаны жылыстату, заңнама, банктік қатынастар, экономикалық қылмыстар, тергеу сатылары.

В данной статье рассматриваются основные направления, направленные на совершенствование и разработку новых мер по расследованию легализации денежных средств или иного имущества, прибывших незаконным путем.

Ключевые слова: расследование, незаконные доходы, легализация, отмывание денег, законодательство, банковские отношения, экономические преступления, стадии расследования.

Заңсыз табыстарды заңдастыруды тергеу процесінде нұсқаларды құрастыру келесі міндеттердің шешілуін шамалайды: мәліметтердің заттай, құжаттай және тұлғалық көздері-тасушыларынан арам ақшаларды заңдастыру факті туралы криминалистикалық тұрғыдан маңызды ақпаратты анықтау және алу; жоғарыда аталған көздерден алынған бастапқы ақпараттық базаны жүйелеу; қолда бар бастапқы ақпарат базасын заңсыз табыстарды жылыстатудың ақпараттық моделі мәліметтерімен салыстыру; сол немесе басқа нұсқадан туындайтын нәтижелерді шығару.

Қылмыстық пайдаларды заңдастырудың алғашқы белгілерін анықтау кезінде тергеуші қылмыстың қарастырылатын құрамының барлық белгілерін анықтайды.

Заңсыз табыстарды заңдастыру туралы істер бойынша бірнеше типтік жалпы нұсқаларды бөліп көрсетуге болады:

– заңсыз пайдаларды заңдастыру (жылыстату) орын алды;

– заңсыз пайдаларды заңдастыру (жылыстату) болмады, басқа қандай да бір қылмыс немесе қылмыс бұзушылық жасалды (мысалы, қаржы операциясы немесе заңсыз жолмен келген ақшалай қаражаттармен, құнды қағаздармен, басқа мүлікпен басқалай келісімдер жасалған);

– заңсыз табыстарды заңдастыру (жылыстату) болмады, заңды операция жасалды.

Заңсыз табыстарды заңдастыру туралы істер бойынша жеке тергеу нұсқалары кінәлі тұлғалар, олардың әрекеттерінің себептері мен мақсаттары, қылмыс жасау тәсілдері туралы анықталмаған жағдайларға қатысты қолдағы бар бастапқы материалдарды есепке ала отырып ұсынылады.

Арам ақшаларды жылыстату фактін тексеру, нәтижесінде қылмыстық капиталдар пайда болған негізгі қылмыс белгілерін анықтау ерекшеліктерін есепке ала отырып, нақты іс бойынша алғашқы нұсқаны ұсыну кезінде тергеу жоспарына материалдық құндылық көзі және оның ізін жасыру туралы екі өзара байланысты нұсқаларды енгізу ұсынылады. Заңсыз пайдаларды жылыстату процесінің құрылысын толық анықталатын жеке нұсқаларға бағдарлайды, олар, өз кезегінде, сол құрылысқа сәйкес келуі тиіс.

Заңсыз пайда көзі туралы жеке нұсқаны ұсыну кезінде бірнеше негізгі нұсқалар басым болады:

– арам ақша көзі — өндірістік (кәсіпкерлік) сала;

– қылмыстық қаражат көзі қаржы (банк) саласы болып табылады;

– арам ақша көзі жалпы қылмыстық әрекеттер саласы болып табылады.

Қылмыс субъектілері мен оларды жасауға қатысқан тұлғалар бойынша:

– заңдастыру процесінде заңды түрде жұмыс істейтін ұйымдар, мекемелер, банктер немесе тіркеусіз, лицензиясыз, бір күндік фирмаларсыз жұмыс істейтін заңсыз институттар және т. б.;

– заңдастыруды алдын ала келісу бойынша тұлғалдар тобы немесе ұйымдасқан қылмыстық топ жасаған;

– банктің бас бухгалтері мен басқарушысы заңсыз табыстарды заңдастыру бойынша қаржы операциясын орындауға қатысушы немесе жылыстатушылардың қылмыстық әрекеттерінің кінәсіз орындаушылары болып табылады және т. с.с.

Ізі жасырылған (немесе заңдастырылып қойылған) пайдаларды орналастыру жері бойынша:

– ақшалай қаражаттар, құнды қағаздар немесе басқа да мүліктер Қазақстан Республикасының аумағында немесе шетелге аударылған;

– ақшалай қаражаттар қылмыскер меншігіндегі А банкіндегі шоттарда немесе басқа тұлғаға тиесілі С банкінде.

«Көлеңкелі» капиталдарды заңдастыру факті туралы ізді ақпаратты тасымалдаушы-объектілер бойынша:

– заңдастыру процесінде шынайы немесе жалған мекемелік, бухгалтерлік, банк және басқа да құжаттар, мөрлер, бланкілер және т. б. пайдаланылды.

Қылмыстық әрекет түрткісі бойынша:

– заңдастыру пайдакүнемдік мақсатта немесе психологиялық немесе физикалық күштеу себебінен не бұйырықты немесе өкімді орындау салдарында орын алды, т.с.с.

Уақытша сипаттамаларды анықтау тергеушіге заңдастыруға қатысуы мүмкін тұлғалар турасында негізделген нұсқаларды ұсынуға, әрқайсысының ролін анықтауға мүмкіндік береді.

Заңсыз табыстарды жылыстату қайда жүзеге асырылды? Криминалистикалық мағынада заңдастыру орны тек Қазақстан Республикасының аумағы ғана емес, сондай-ақ, бұл қылмыстың халықаралық сипатын ескерсек және егер қылмыскердің бірқатар әрекеті шетелде жүзеге асырлған болса, басқа мемлекеттер аумағы да болады. Қылмыс жасалған орынды анықтау үшін тергеуші қылмыскер жылыстату үшін пайдаланатын кәсіпорындар мен мекемелердің, сонымен қатар, арнайы жылыстату үшін құрылған банктердің, оффшорлардың, кәсіпорындардың мекен-жайын анықтайды.

Қылмысқа дайындалу қалай жүзеге асырылады, қандай тәсіл арқылы ол күні бұрын бүркемеленді; қылмыскерлер қылмыс жасауға дайындық кезінде қандай құралдар мен қаруларды пайдаланды, қандай қолайлы жағдайлар, алаңдату айлалары пайдаланылды?

Мүліктік пайда мақсатында шаруашылық және экономикалық қызметті жүзеге асыру немесе тыйым салынған әрекетті бүркемелеу үшін үшін фирма құрылды ма; фирма қандай жағдайларда құрылды, оның құрылуы қаншалықты заңды, оны тіркеу үшін ұсынлған құжаттар түпнұсқа ма?

Ұйымдасқан қылмыстық топтар жасайтын қылмыстар бойынша дәлелдеу затына жататын жағдайлар қатарына М. Ч. Когамов қылмыстық жолмен табылған құндылықтарды заңдастыру тәсілдерін жатқызады. Ол өз мәні бойынша заңсыз табыстарды заңдастыруды дәлелдеу затына сай келеді, себебі заңсыз табыстарды заңдастыру және ұйымдасқан қылмыскерлік — екі өзара байланысты құбылыс [1].

Әдебиет:

1. Когамов М. Ч. Регламентация вопросов борьбы с организованной преступностью в современном законодательстве Казахстана // Борьба с организованной преступностью и коррупцией: Мат-лы между народ, конф. — Алматы: НИиРИО Алматинской высшей следственной школы ГСК Республики Казахстан, 1996.— 347 с.

Основные термины (генерируются автоматически): немес, организованная преступность, мена.


Ключевые слова

заңнама, заңдастыру, ақшаны жылыстату, банктік қатынастар, экономикалық қылмыстар, тергеу, заңсыз табыс, тергеу сатылары

Похожие статьи

Понятие «организованная преступность» в отечественной...

В данной статье проведен анализ понятия «организованная преступность». На наш взгляд, для эффективной борьбы с данным явлением необходимо проследить эволюцию дефиниции «организованная преступность» от дореволюционного периода вплоть до настоящего...

Государство и организованная преступность: особенности...

В статье описываются особенности существования организованной преступности на примере элементов, присущих государству, а также взаимодействие государства и организованной преступности.

Организованная преступность: понятие, признаки, современное...

Статья посвящена исследованию современных научных подходов к понятию «организованная преступность», выявлению основных и дополнительных признаков организованной преступности...

Жасөспірімдерді қылмыс құрбаны ретінде криминологиялық...

Мақалада автор кәмелетке толмаған қылмыс құрбандары туралы, қылмыс құрбанына айналу себептері туралы, оның ішінде интернеттің әсері туралы, қылмыс құрбандарының сипаттамасы туралы мәселелерді қарастырады.

Факторы детерминации организованной преступности...

В данной статье рассмотрены итоги исследования основных факторов, определяющих состояние организованной преступности в Восточной Сибири. Результаты проведенного исследования позволят целенаправленно и эффективно применять меры предупреждения...

Организованная преступность в российском уголовном праве...

Статья посвящена исследованию становления и развития норм об уголовной ответственности за организацию преступного сообщества и участие в нем в российском законодательстве. Рассмотрен дискуссионный вопрос о моменте возникновения уголовной ответственности за...

Азаматтардың өмірі мен денсаулығына келтірілген зиян үшін...

мена , Секта, бар, немес, христианин. Микроорганизмдер арқылы мұнайбергіштікті арттыру тәсілі.

мена , Секта, бар, немес , христианин. Осенью поеду в Москву на IT семинар. Қазақ тілінде логикалық екпін түсетін сөз баяндауыштың алдында тұрады.

Организованная преступность (группировки, организации)...

Ключевые слова: организованная преступность, преступления, проблемы, статистика, руководители организованных сообществ, ответственность, уголовный кодекс, методы борьбы. Сегодня совершенно очевидно...

мена, Секта, бар, немес, христианин. Микроорганизмдер арқылы...

мена, немес. мена, Секта, бар, немес, христианин. Табиғат дүниесінде кеңінен бар әрі тіршілік ететін микроорганизмдердің түрлері де...

Основные детерминанты совершения преступлений бандитской...

В работе исследованы основные детерминанты совершения бандитизма. Автор рассматривает различные деформации общественного сознания, в частности, экономические, политические, нравственные, деформации правосознания. В соответствии с исследованными признаками и...

Похожие статьи

Понятие «организованная преступность» в отечественной...

В данной статье проведен анализ понятия «организованная преступность». На наш взгляд, для эффективной борьбы с данным явлением необходимо проследить эволюцию дефиниции «организованная преступность» от дореволюционного периода вплоть до настоящего...

Государство и организованная преступность: особенности...

В статье описываются особенности существования организованной преступности на примере элементов, присущих государству, а также взаимодействие государства и организованной преступности.

Организованная преступность: понятие, признаки, современное...

Статья посвящена исследованию современных научных подходов к понятию «организованная преступность», выявлению основных и дополнительных признаков организованной преступности...

Жасөспірімдерді қылмыс құрбаны ретінде криминологиялық...

Мақалада автор кәмелетке толмаған қылмыс құрбандары туралы, қылмыс құрбанына айналу себептері туралы, оның ішінде интернеттің әсері туралы, қылмыс құрбандарының сипаттамасы туралы мәселелерді қарастырады.

Факторы детерминации организованной преступности...

В данной статье рассмотрены итоги исследования основных факторов, определяющих состояние организованной преступности в Восточной Сибири. Результаты проведенного исследования позволят целенаправленно и эффективно применять меры предупреждения...

Организованная преступность в российском уголовном праве...

Статья посвящена исследованию становления и развития норм об уголовной ответственности за организацию преступного сообщества и участие в нем в российском законодательстве. Рассмотрен дискуссионный вопрос о моменте возникновения уголовной ответственности за...

Азаматтардың өмірі мен денсаулығына келтірілген зиян үшін...

мена , Секта, бар, немес, христианин. Микроорганизмдер арқылы мұнайбергіштікті арттыру тәсілі.

мена , Секта, бар, немес , христианин. Осенью поеду в Москву на IT семинар. Қазақ тілінде логикалық екпін түсетін сөз баяндауыштың алдында тұрады.

Организованная преступность (группировки, организации)...

Ключевые слова: организованная преступность, преступления, проблемы, статистика, руководители организованных сообществ, ответственность, уголовный кодекс, методы борьбы. Сегодня совершенно очевидно...

мена, Секта, бар, немес, христианин. Микроорганизмдер арқылы...

мена, немес. мена, Секта, бар, немес, христианин. Табиғат дүниесінде кеңінен бар әрі тіршілік ететін микроорганизмдердің түрлері де...

Основные детерминанты совершения преступлений бандитской...

В работе исследованы основные детерминанты совершения бандитизма. Автор рассматривает различные деформации общественного сознания, в частности, экономические, политические, нравственные, деформации правосознания. В соответствии с исследованными признаками и...

Задать вопрос