Рухани жаңғырудың бағыттары | Статья в журнале «Молодой ученый»

Отправьте статью сегодня! Журнал выйдет 28 декабря, печатный экземпляр отправим 1 января.

Опубликовать статью в журнале

Библиографическое описание:

Насимов М. О., Паридинова Б. Ж. Рухани жаңғырудың бағыттары // Молодой ученый. — 2017. — №20.1. — С. 18-19. — URL https://moluch.ru/archive/154/43876/ (дата обращения: 15.12.2019).



Елбасы, Ұлт көшбасшысы Н.Ә. Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласы Қазақстанның үшінші жаңғыруына серпін беретін жаңа идеяларға толы. Әсіресе, қоғамдық және гуманитарлық ғылымдар саласының өкілдері үшін жүктелетін міндеттерге берілген басымдық сала ғалымдарын серпілтіп тастағаны анық.

Мемлекет Басшысы ХХІ ғасырдағы ұлттық сананы жаңғыртудың бірнеше бағыттарын ұсынды. Бәсекеге қабілеттілік, прагматизм, ұлттық бірігейлікті сақтау, білімнің салтанат құруы, Қазақстанның эволюциялық дамуы, сананың ашықтығығына шақырған ойлар рухани жаңғырудың негізі айналмақ.

Соңғы жиырма жыл көлемінде әлемдік қауымдастықта пайда болған ұлттық бәсекелестік түсінігі қарымды талдау мен саяси құралға айналды. Сондықтан экономикалық даму мен бәсекелестіктің заманауи жаһандану шарттарындағы ұлттық бәсекелестік құбылысы маңызды теориялық және тәжірибелік мәнге ие. Ұлттық бәсекелестіктің болмысы, көрсеткіші мен өлшемдері туралы мәселелердің теориялық шешімдері негізінде көптеген елдер маңызды сұрақтарға жауап табуға тырысады, экономикалық өсім бағыттары мен мемлекеттік реттеу мүмкіндіктерін айқындайды. Бұл бағытта «Цифрлы Қазақстан», «Үш тілде білім беру», «Мәдени және конфессияаралық келісім» бағдарламаларының маңыздылығы жоғары болмақ.

Прагматизмдегі ең басты ұғым ретінде танымның мәні мен тетіктерін түсіну саналады. Грекшеден «іс», «әрекет» деп аударылатын прагматизм ахуалға байланысты қимылдар құралдарымен санасып, тәжірибелік тәсілдерге сүйенеді. Ақиқат ұғымын түсіндіруде прагматизм өкілдері аксиологияға екпін бере отырып құндылықтарды сипаттайды. Табыс әкелетін, әрекеттерге қызмет ететін нәтижелер ақиқат ретінде бағаланып, бақ-берекеге әкеледі. Мақалада Елбасы өткен ғасырдың ортасында орын алған немқұрайлылықтарға мән беріп, реализм мен прагматизм таяу онжылдықтың ұраны болатындығына сендіреді.

Адамзаттың қазіргі дамуын бақылау барысында халықтар, мемлекеттер, мәдениеттердің жақындасуы көрініс тауып отыр. Ертеректе әлемнің жекелеген елдері мен халықтары бір-бірінен оқшауланған еді. Бүгінде олар өзара терең байланыстарға түсіп, барлығы тығыз қатынастар орнату үстінде. Әлемдік қауымдастықта мемлекеттер мен халықтардың саяси, мәдени, экономикалық және басқа да қатынастарын реттейтін халықаралық және аймақтық ұйымдар бар. Осы заманауи шарттарда ұлттық бірегейлікті сақтау үшін қазақстандықтардың ешқашан бұлжымайтын екі ережесі дәйектелді: «Біріншісі – ұлттық код, ұлттық мәдениет сақталмаса, ешқандай жаңғыру болмайды. Екіншісі – алға басу үшін ұлттың дамуына кедергі болатын өткеннің кертартпа тұстарынан бас тарту керек».

Мемлекетіміздің тұрақты экономикалық және әлеуметтік дамуын қамтамасыз етудің негізгі жүгі білім беру жүйесіне тиесілі екені белгілі. Бүгінгі күнде ХХІ ғасырдың көшбасшы мемлекеті болу білім берудің тиімді жүйесін қалыптастырумен байланысты. Бүгінде білім әлемдегі барлық мемлекеттердің негізгі басымдықтарының бірі болып саналады. Сондықтан қазіргі бәсекелестік шарттарында қоғамдық және гуманитарлық білім берудің маңыздылығы жоғары деп ойлаймыз.

Ұлт көшбасшысы жастарға тек білім табысқа жетудің кілті екендігін түсіндірді: «Табысты болудың ең іргелі, басты факторы білім екенін әркім терең түсінуі керек. Жас­тары­мыз басымдық беретін межелердің қатар­ында білім әрдайым бірінші орында тұруы шарт. Себебі, құндылықтар жүйесінде білімді бәрінен биік қоятын ұлт қана табысқа жетеді».

Сондықтан заманауи жоғары дамыған технологиялық қоғамның ілгері дамуы үшін білімді және адал азаматтар, қоғамдық өмірдің жаңа қағидаларын қалыптастыратын тұлғалар қажет. Қоғамдағы өмірді қалыптастыру жолында қоғамдық-гуманитарлық білімдердің маңыздылығы мына қағидалармен байланысты деп ойлаймыз: біріншіден, білімді қоғам бұл қарапайым ақпараттық қоғам ғана емес, бұл маңызды құндылықтар қорын құратын тұлғалық әлеуеттің қоғамдық және адами даму ілімдеріне сүйенетін қоғам. Екіншіден, экологиялық және әлеуметтік дағдарыстар шарттарындағы адамның кәсіби қызметі болжамдарына сәйкес келетін қоғамның қауіпсіздігі мен даму басымдықтарын қамтамасыз ететін қоғам.

Әлемдік қауымдастық Ұлт көшбасшысының эволюциялық дамудың жақтаушы лидер екендігін мойындады. Елбасы өзінің саяси көшбасшылық рөлінде – тарихилық пен логикалықтың, дәстүршілдік пен жаңашылдықтың, батысшылдық пен шығысшылдықтың, тіпті мұсылмандық пен әлемдік діндер үйлесімділігін шебер пайдалана білді. Мұндай конвенционалистік саясат біржақтылыққа ұрынбауға, әлем дамуындағы жаңа, озық, тиімді, пайдалы модельдерді өз тәжірибемізге алуға мүмкіндік берді. 1991 жылдардан бастау алған мұндай әдіснама, кешікпей-ақ өзінің нәтижесін көрсетті және бүгінгі таңда бұл ұстанымды басшылыққа алу өз тиімділігін дәйектеп берді. Сондықтан эволюциялық даму қағидасы әрбір қазақстандықтың жеке басының дербес бағдарына айналатындығына Елбасы сенімді.

Мақалада сананың ашықтығын білдіретін зерденің үш ерекшелігі айқындалды. Бұл ерекшеліктерді дәйектеу үшін тұлғалық құндылықтардың мынадай өлшемдеріне мән беру қажет сияқты: жақсы мен жаман жөнінде күнделікті толғану; өмір мәнін түсіну; қалыптасып қалған жеке құндылықтарға күмән келтіру мүмкіндігі; сананың жаңа сынақтарға ашықтығы; өзге адамдардың көзқарастары мен ұстанымдарын түсінуге ұмтылу; өз көзқарастарын ашық айту және талқылауларға дайын болу; мінез-құлықтың жүйелігі және сөз бен істің сәйкестілігі; құндылық мәселелеріне байыпты көзқарас; түбегейлі мәселелерге табандылық пен төзімділік таныту; жауапкершілік пен белсенділік.

Мақалада ұсынылған ұлттық сананы жаңғыртудың бағыттары жүйелі және өз мерзімінде жүзеге асыру рухани жаңғырудың іргетасы саналады. Сондықтан еліміз үшін маңызды көзқарастар Отанымыздың жаңа ұлы жетістіктері мен табыстарын жалғастырудағы тиімді өркендеудің тура әрі берік бағыттаушысы болмақ. Отандастарымыз қазіргі кезеңдегі ауыртпалықтарға қарамастан, Ел Президенті қойған бағыттарды орындай алатынына сенеміз. Нәтижесінде өркендеген, гүлденген, дамыған және қауіпсіз елімізді келер ұрпаққа қалдырамыз.

Основные термины (генерируются автоматически): мена, пена.


Похожие статьи

Исследование пеногасящей способности высших изомеров...

Пеногаситель вводили в пену через одну минуту после прекращения пенообразования.

Следует отметить, что пена без добавок регулятора-пеногасителя существует несколько часов.

Күш, жылдамдық, ептілік, төзімділік және т.б қимыл – қозғалыс...

Өз беттерімен жаттығу кезінде күшті молайтатын жаттығулар икемділік пен жылдамдық қабілеттерін арттыратын жаттығулардан кейін...

Поэма «О свойствах трав» как источник по истории медицины

О создателе поэмы, Одо из Мена (Мен-на-Луаре, Magdunum) известно крайне мало. Скорее всего, он получил светское медицинское образование, вероятно в Туре...

Выбор пенообразователя и стабилизатора при получении...

В статье приводятся экспериментальные данные по влиянию пенообразователей и стабилизаторов на технологические свойства пены при получении материалов ячеистой...

Мектепте интербелсенді оқытудың формалары мен әдістері

...өзіндік бағалауы, өзіндік сенімі артады.Өзара сыйластықты, айналасындағы адамдардың пікірлері мен

Жұптық жұмыс - ынтымақтастық пен өзара көмек үшін таптырмас форма.

Абай шығармаларындағы «толық адам» мәселесі | Молодой ученый

Ал өтірік қосылмаса өсектің дәмі келмейді. Өсек пен өтірікті қатар айтқан адам мақтанудан да құр қалмайды. Осы үшеуі негізі еріншек, жалқау адамның әрекеті.

«Мәңгілік ел» идеясының тарихи негіздері, тарих пен тағылым

Индустрияландыру мен инновациялар негізіндегі экономикалық өсім. Жалпыға ортақ Еңбек Қоғамы. Тарихтың, мәдениет пен тілдің ортақтығы.

Синтетические моющие средства: польза и вред | Молодой ученый

Косвенно можно судить о наличии а-ПАВ в стиральном порошке по интенсивности пенообразования при стирке. Чем выше пена, тем выше концентрация а-ПАВ...

Қазақстан Республикасындағы бухгалтерлік есептің дамуы мен...

Бухгалтерлік есеп пен есептілікті реформалау және Қахақстандағы ұйымдардың ҚЕХС-қа бірте-бірте өту

Осыған орай бухгалтерлік есептің мазмұны мен құрылымына өзгерістер енгізілді.

Педагогика ғылымының жүйесі мен салалары | Статья в журнале...

Балалар мен тәрбиешілер арасындағы рухани қарым-қатынас ұжымдық қатынастың даму

Үшінші топ міндеттері — адамгершілік міндеттер: баланың жақсылық пен жамандықтың...

Похожие статьи

Исследование пеногасящей способности высших изомеров...

Пеногаситель вводили в пену через одну минуту после прекращения пенообразования.

Следует отметить, что пена без добавок регулятора-пеногасителя существует несколько часов.

Күш, жылдамдық, ептілік, төзімділік және т.б қимыл – қозғалыс...

Өз беттерімен жаттығу кезінде күшті молайтатын жаттығулар икемділік пен жылдамдық қабілеттерін арттыратын жаттығулардан кейін...

Поэма «О свойствах трав» как источник по истории медицины

О создателе поэмы, Одо из Мена (Мен-на-Луаре, Magdunum) известно крайне мало. Скорее всего, он получил светское медицинское образование, вероятно в Туре...

Выбор пенообразователя и стабилизатора при получении...

В статье приводятся экспериментальные данные по влиянию пенообразователей и стабилизаторов на технологические свойства пены при получении материалов ячеистой...

Мектепте интербелсенді оқытудың формалары мен әдістері

...өзіндік бағалауы, өзіндік сенімі артады.Өзара сыйластықты, айналасындағы адамдардың пікірлері мен

Жұптық жұмыс - ынтымақтастық пен өзара көмек үшін таптырмас форма.

Абай шығармаларындағы «толық адам» мәселесі | Молодой ученый

Ал өтірік қосылмаса өсектің дәмі келмейді. Өсек пен өтірікті қатар айтқан адам мақтанудан да құр қалмайды. Осы үшеуі негізі еріншек, жалқау адамның әрекеті.

«Мәңгілік ел» идеясының тарихи негіздері, тарих пен тағылым

Индустрияландыру мен инновациялар негізіндегі экономикалық өсім. Жалпыға ортақ Еңбек Қоғамы. Тарихтың, мәдениет пен тілдің ортақтығы.

Синтетические моющие средства: польза и вред | Молодой ученый

Косвенно можно судить о наличии а-ПАВ в стиральном порошке по интенсивности пенообразования при стирке. Чем выше пена, тем выше концентрация а-ПАВ...

Қазақстан Республикасындағы бухгалтерлік есептің дамуы мен...

Бухгалтерлік есеп пен есептілікті реформалау және Қахақстандағы ұйымдардың ҚЕХС-қа бірте-бірте өту

Осыған орай бухгалтерлік есептің мазмұны мен құрылымына өзгерістер енгізілді.

Педагогика ғылымының жүйесі мен салалары | Статья в журнале...

Балалар мен тәрбиешілер арасындағы рухани қарым-қатынас ұжымдық қатынастың даму

Үшінші топ міндеттері — адамгершілік міндеттер: баланың жақсылық пен жамандықтың...

Задать вопрос